Pericoronitis: oorzaken, symptomen en behandeling van verstandskiezen
Gepubliceerd op (Bijgewerkt op )
9 min leestijd
Vat dit artikel samen met een IA
Inhoud
Wat is een pericoronair abces?
Eenvoudige definitie
Een pericoronair abces is een infectie die zich rond een verstandskies vormt, ook wel derde kies genoemd, die niet volledig doorgebroken is. Dat gebeurt vaak wanneer de tand niet genoeg ruimte heeft om goed door te breken. Zo bedekt een klein tandvleesplooitje een deel van de tand en bevordert het de opbouw van bacteriën.
Verschil met pericoronitis
Pericoronitis daarentegen duidt op een tandvleesontsteking rond de tand. Maar als deze ontsteking evolueert naar een bacteriële infectie, spreekt men van een pericoronair abces. Kortom, het abces is het meest gevorderde en meest pijnlijke stadium.
Wat zijn de symptomen van een pericoronair abces?
Intense plaatselijke pijn
Meestal voel je het achter in de mond, vaak rond de derde kies. Het kan kloppend aanvoelen, als pulsaties, en uitstralen naar het oor, de keel of de kaak. Eten wordt dan echt oncomfortabel.
Gezwollen en rood tandvlees
Het tandvlees rond de tand verandert van uiterlijk: het wordt rood, gezwollen, gevoelig, en het doet pijn bij aanraking. Soms kan ook een klein "kapje" de tand deels bedekken.
Aanwezigheid van pus
Er kan een witachtig of gelig tandvleesvocht naar buiten komen. Dat is een typisch teken van een bacteriële infectie, niet erg prettig om te zien, maar belangrijk om op te merken.
Moeite om de mond te openen (trismus)
De ontsteking kan de kaakspieren aantasten, waardoor het openen van de mond moeilijker wordt. Dat ongemak kan eten en praten lastiger maken.
Slechte mondhygiënegewoontes kunnen makkelijk leiden tot tandvleesretractie. Daarmee bedoelen we occasioneel of te agressief poetsen. Dit blijkt ook uit het eten van voedsel dat overgevoeligheid van de tanden kan veroorzaken. Zo ontstaat tandplak. Zonder de juiste behandeling verandert het in tandsteen doordat het zich voedt met de bacteriën in de mond. 😷 Dit zijn de voorlopers van gaatjes en tandvleesrecessie. Veel andere factoren, zoals roken, kunnen ook tandvleesretractie veroorzaken.
Slechte ademgeur
De bacteriën die de infectie veroorzaken, zorgen vaak voor een slechte ademgeur en een onaangename smaak die aanhoudt.
Koorts en vermoeidheid (gevorderde gevallen)
In ernstigere gevallen kan de aandoening algemene vermoeidheid, koorts, gevoelige lymfeklieren onder de kaak veroorzaken, samen met een algeheel gevoel van malaise.
Wat zijn de oorzaken van een pericoronair abces?
Slechte doorbraak van de verstandskiezen
Vaak hebben deze tanden niet genoeg ruimte om goed door te breken. Ze blijven dan deels vastzitten, waardoor een moeilijk te reinigen zone ontstaat.
Bacterieopbouw onder het tandvlees
Kleine voedselresten en bacteriën hopen zich makkelijk op in de tandvleesplooi rond de tand. Deze bacteriegroei leidt vervolgens tot infectie.
Onvoldoende mondhygiëne
Als je de achterkant niet goed reinigt, maken bacteriën daar gebruik van om zich rond de derde kiezen te ontwikkelen.
Verergerende factoren
Bepaalde factoren verhogen het risico op een pericoronair abces: tabak, stress, vermoeidheid, een verzwakt immuunsysteem, een slechte stand van de verstandskiezen.
Wie loopt het meeste risico?
Hier zijn de profielen die het vaakst met dit type abces te maken krijgen:
Jongvolwassenen, vooral tussen 18 en 30 jaar,
Mensen bij wie de derde kiezen maar deels doorgebroken zijn,
Mensen met een smalle kaak,
Mensen die moeite hebben om helemaal achterin goed te poetsen.
De problemen kunnen soms meerdere keren terugkomen zolang de tand in een lastige positie blijft staan.
Wat te doen bij een pericoronair abces?
De directe stappen
In afwachting van je tandartsbezoek, hier alvast een paar tips:
Poets je tanden zachtjes, maar grondig,
Gebruik mondspoelingen, antiseptische, zoals je tandarts je heeft aangeraden,
Vermijd te warm eten of dingen die de zone kunnen irriteren,
Eet liever zachte dingen,
Drink genoeg water.
En vooral: probeer nooit zelf het abces open te prikken.
De medische behandelingen
Het hangt allemaal af van de ernst, de tandarts kan je het volgende voorstellen:
Een grondige reiniging van de zone,
Een drainage van de pus,
Antiseptische mondspoelingen,
Pijnstillers om de pijn te verzachten,
Antibiotica indien nodig.
Antibiotica worden niet standaard voorgeschreven: dat hangt vooral af van de omvang van het abces.
Extractie van de verstandskies
Als infecties vaak terugkomen of de tand slecht geplaatst is, zal de tandarts vaak aanraden om de tand te verwijderen om herhaling te voorkomen.
Hoelang duurt een pericoronair abces?
Als je niets doet, kan een pericoronair abces meerdere dagen, zelfs meerdere weken duren.
Met de juiste zorg verbeteren de klachten meestal binnen 48 tot 72 uur. Daarna hangt de volledige genezing van verschillende dingen af:
- Hoe erg de aandoening is
- De behandeling die is uitgevoerd
- Of de derde kies al dan niet verwijderd moet worden.
Wanneer moet je naar de tandarts?
Signalen die een spoedafspraak vereisen
Hier zijn de signalen die je echt alert moeten maken en je naar een spoedafspraak moeten leiden:
Een zwelling die zichtbaar is in het gezicht,
Hoge koorts,
Moeite met slikken,
Ademhalingsproblemen,
Een mondomgeving die niet goed opengaat,
Zo'n heftige pijn dat zelfs medicijnen niet helpen.
Kun je een pericoronair abces voorkomen?
Aangepaste mondhygiëne
Om de risico's te beperken, is het essentieel om een onberispelijke mondroutine te hebben. Dat betekent grondig poetsen, twee keer per dag, zonder de moeilijk bereikbare plekjes te vergeten. Indien nodig kun je interdentale rijgborsteltjes gebruiken, en denk eraan om je tandenborstel regelmatig te vervangen.
Controle van de verstandskiezen
Regelmatige controles bij de tandarts helpen om te bekijken hoe deze tanden doorkomen en mogelijke complicaties te voorkomen.
Mogelijke complicaties bij het ontbreken van behandeling
Als je het niet behandelt, kan het snel misgaan. Het probleem kan zich uitbreiden naar het omliggende weefsel, een dieper abces vormen, of zelfs een faciale cellulitis veroorzaken. In ernstige gevallen wordt eten of praten echt moeilijk, en is er zelfs een risico op een gegeneraliseerde infectie.
Ervaringen en veelvoorkomende gevallen
Veel patiënten vertellen dat de pijn langzaam opkwam en binnen een paar dagen echt ondraaglijk werd.
De meest voorkomende situaties zijn wanneer:
Een derde kies is maar half doorgebroken,
Het tandvlees zwelt regelmatig op,
Het doet pijn bij het eten,
De mond gaat moeilijk open.
En in de meeste gevallen is het probleem, zodra de tand verwijderd is, blijvend opgelost.
De belangrijkste punten om te onthouden
Een pericoronair abces is een veelvoorkomende aandoening die zich rond de verstandskiezen ontwikkelt wanneer die niet volledig doorgebroken zijn. Meestal uit het zich door:
Heftige pijn,
Een tandvleeszwelling,
Soms wat pus dat eruit komt,
Moeite om de mond te openen.
Als je snel een afspraak maakt, kun je zo:
De pijn verlichten,
Voorkomen dat het erger wordt,
De juiste behandeling opstarten,
Bekijken of de verstandskies al dan niet verwijderd moet worden.
FAQ: pericoronair abces
Hoe herken je een pericoronair abces?
De meest voorkomende signalen: pijn rond een derde kies, opgezwollen tandvlees, een slechte ademgeur, en soms zelfs wat pus dat eruit komt.
Is dat erg?
De infectie kan ernstig worden als je het laat aanslepen. Maar als je er snel iets aan doet, vermijd je meestal complicaties.
Kan het vanzelf genezen?
Soms nemen de klachten eventjes af, maar de infectie heeft de neiging om terug te komen als de oorzaak niet behandeld wordt.
Moet de verstandskies verwijderd worden?
Niet altijd. Maar als infecties zich herhalen of de tand slecht geplaatst is, wordt extractie vaak aangeraden.
Hoelang duurt de pijn?
De pijn kan meerdere dagen aanhouden. Met een goede behandeling zie je vaak al na 48 tot 72 uur verbetering.
Welke behandelingen zijn doeltreffend?
De behandeling kan een combinatie zijn van plaatselijke reiniging, drainage, antiseptische mondspoelingen, pijnstillers en soms antibiotica.
Kun je een operatie vermijden?
Ja, in sommige gevallen. Als de derde kies goed kan doorbreken en de infectie een eenmalig voorval blijft, kan gewoon opvolgen voldoende zijn.
Wat is het verschil met erge kiespijn?
Erge kiespijn zit meestal aan de binnenkant van de tand, vooral bij de zenuw. Een pericoronair abces daarentegen zit vooral in het tandvlees rond een verstandskies die doorbreekt.
Zoek je de perfecte tandenborstel?
Zeg vaarwel tegen bloedingen en andere tandvleesproblemen dankzij de 5 poetsstanden die zich aanpassen aan jouw gevoeligheid! 🖐
Elektrische tandenborstel
