Peri-implantitis: symptomen, oorzaken en behandelingen

Peri-implantitis is een ontsteking die de weefsels rond een tandimplantaat aanvalt. Concreet uit zich dat in geïrriteerd tandvlees en een geleidelijk verlies van het bot dat het op zijn plaats houdt. Hoe langer je het laat aanslepen, hoe meer het implantaat verzwakt en kan mislukken.

Voordat het zover komt, is er vaak een waarschuwingssignaal: peri-implantaire mucositis. Het probleem is dat deze aandoening zich stilletjes kan ontwikkelen, voordat er duidelijkere klachten optreden. Maar als je er vroeg bij bent, kun je de schade meestal beperken.

In dit artikel helpen we je peri-implantitis te herkennen, te begrijpen wat het veroorzaakt en de behandelingen te ontdekken die vandaag beschikbaar zijn.

Het gaat om een infectie die irritatie rond je tandimplantaat veroorzaakt. Ze begint met het tandvlees rond het implantaat te irriteren, en kan daarna geleidelijk het bot vernietigen dat het op zijn plaats houdt. De oorzaak is vaak een opeenhoping van bacteriën onder het slijmvlies.

Simpel gezegd kun je peri-implantitis zien als een soort parodontitis, maar dan voor implantaten. Het probleem is dat het vaak sluipend verloopt. Daardoor merken veel mensen het pas op in een vrij gevorderd stadium.

Tandartsen onderscheiden meestal twee fasen:

• Peri-implantaire mucositis: de ontsteking blijft beperkt tot het tandvlees, zonder aantasting van het bot.

• Peri-implantitis in eigenlijke zin: het bot rond het implantaat begint af te breken.

Waarom is het belangrijk om het verschil te kennen?

Omdat de kans op herstel groter is naarmate het probleem vroeger wordt opgespoord.

Peri-implantaire mucositis is omkeerbaar en treft alleen het zachte weefsel rond het implantaat. Peri-implantitis gaat een stap verder: de ontsteking nestelt zich en begint het bot aan te vallen. Hoe eerder je het opmerkt, hoe beter het te behandelen is.

Let op: een mucositis verandert niet automatisch in peri-implantitis. Maar als de aandoening maandenlang onbehandeld blijft, kunnen bacteriën geleidelijk het bot binnendringen en onherstelbare schade veroorzaken.

Zodra er dus irritatie rond een implantaat is, raadpleeg je best een tandarts of een implantologiespecialist.

De huidige kennis is duidelijk: de beste manier om botverlies rond een implantaat te voorkomen, is het regelmatig te controleren en al bij de eerste signalen in te grijpen.

Deze infectie veroorzaakt een ontsteking van de weefsels. De meest voorkomende signalen zijn bloedend tandvlees, rood wordend tandvlees en, als het verergert, botverlies dat het implantaat kan verzwakken.

In het begin zijn de klachten vaak subtiel. Let op:

• Bloedend tandvlees bij het poetsen,

• Een rood of gezwollen slijmvlies rond het implantaat,

• Een vreemde gevoeligheid,

• Aanhoudende slechte adem ,

• Het tandvlees dat een beetje terugtrekt.

Deze klachten kunnen lijken op peri-implantaire mucositis, een omkeerbare aandoening. Maar zonder behandeling kan het evolueren naar peri-implantitis.

Een snelle raadpleging wordt aangeraden bij:

• Van pusafscheiding,

• Van flinke pijn,

• Van flinke zwelling van het tandvlees of de wang,

• Van een gevoel van mobiliteit van het implantaat,

• Van koorts door een infectie.

Hoe eerder je ingrijpt, hoe meer je het botverlies beperkt en je kansen vergroot om het implantaat te behouden.

Peri-implantitis houdt vooral verband met een opeenhoping van bacteriën rond het implantaat. Maar sommige factoren kunnen het ontstaan echt bevorderen of de progressie versnellen. Ze kennen is al een goede manier om passende preventieve maatregelen te nemen.

Als je niet genoeg zorg draagt voor je tanden en tandimplantaten, zetten tandplak en tandsteen zich vast. De micro-organismen ontsteken dan het slijmvlies en vallen vervolgens dieper gelegen weefsel aan.

De meest risicovolle situaties zijn:

• Te licht poetsen,

• Het ontbreken van interdentale reiniging,

• Bezoekjes aan de tandarts die te ver uit elkaar liggen,

• Een onderhoud dat niet aangepast is aan implantaten.

Tabak en diabetes zijn twee van de grootste vijanden van peri-implantitis. Ze vertragen de genezing, houden de ontsteking in stand en verzwakken de natuurlijke afweer tegen infecties.

Andere factoren kunnen ook een rol spelen:

• In het verleden al eens parodontitis hebben gehad,

• Een slecht gereguleerde diabetes,

• Bepaalde ziektes die het immuunsysteem aantasten,

• Te veel mechanische druk op het implantaat,

• Onvoldoende opvolging na het plaatsen.

Mensen die al eens een parodontale aandoening hebben gehad, lopen een bijzonder hoog risico om ooit peri-implantitis te ontwikkelen. Andere factoren kunnen peri-implantitis ook bevorderen:tandenknarsen (bruxisme), moeilijk schoon te maken kronen, of een slecht passende prothese. Maar in alle gevallen is het vooral de opeenhoping van bacteriële plak die de irritatie veroorzaakt.

Om peri-implantitis te diagnosticeren, combineert de tandarts klinisch onderzoek en röntgenfoto’s. Hij zoekt naar tekenen van ontsteking, meet de diepte van de pockets en controleert of er botverlies is.

Tijdens het consult worden verschillende dingen onderzocht:

• Aanwezigheid van bloedingen of pusafscheiding,

• Het uiterlijk van het tandvlees rond het implantaat,

• Stabiliteit van het implantaat,

• Evolutie van het bot op de röntgenfoto’s.

De behandelaar voert ook een peri-implantaire sondering uit om de diepte van de weefsels te kennen. Zo kunnen eventuele ontstoken pockets opgespoord worden en kan ingeschat worden hoe ernstig het is. Röntgenfoto’s zijn even belangrijk: door ze te vergelijken met oudere foto’s kan hij precies meten hoe het botverlies evolueert en de behandeling daarop aanpassen.

De behandeling van peri-implantitis verschilt naargelang de ernst van het probleem. Het doel is de infectie onder controle krijgen, de irritatie kalmeren en zoveel mogelijk van het weefsel dat het implantaat ondersteunt te redden.

Bij beginnende vormen probeert men te behandelen zonder operatie. Het idee is om de verantwoordelijke bacteriën te verwijderen en de hygiëne rond het implantaat te verbeteren.

Dit kan bestaan uit:

• Een professionele reiniging van de implantaatoppervlakken,

• Een plaatselijke desinfectie,

• Op maat gemaakte hygiëneadviezen ,

• Soms antiseptica of antibiotica.

Deze aanpak werkt over het algemeen goed zolang het botverlies beperkt blijft. Het doel is te voorkomen dat de aandoening verergert en de bacteriën rond het implantaat te verminderen.

Ook als de klachten verdwijnen, moet je verder controleren om zeker te zijn dat de aandoening niet terugkomt. Soms is een niet-chirurgische behandeling voldoende om de situatie langdurig te stabiliseren en een zwaardere operatie te vermijden.

Als de aandoening verder gevorderd is, kan een chirurgische ingreep nodig zijn. Die maakt het mogelijk om de geïnfecteerde zones te bereiken, het zieke slijmvlies te reinigen en, in sommige gevallen, de botschade te herstellen.

Naargelang de situatie kan de tandarts:

• Een operatie om het gebied te saneren,

• De pockets rond het implantaat verkleinen,

• Botregeneratie proberen als dat mogelijk is.

De keuze hangt vooral af van de omvang van het botverlies en de algemene toestand van het implantaat. Tijdens de ingreep begint de behandelaar met het grondig reinigen van het implantaatoppervlak om alle bacteriën te verwijderen. Als alles goed gaat, kan hij ook botregeneratietechnieken gebruiken om een deel van het verloren weefsel te herstellen. De resultaten verschillen naargelang de omvang van de schade, maar hoe vroeger je ingrijpt, hoe groter de kans om het implantaat lang te behouden.

Explantatie is het verwijderen van het implantaat wanneer het niet meer behouden kan worden. Het is een laatste redmiddel, voorbehouden aan gevallen waarin het bot te zwaar beschadigd is of het implantaat niet meer stabiel is.

Na het verwijderen kunnen verschillende opties overwogen worden, zoals het bot herstellen en vervolgens een nieuw implantaat plaatsen, als de omstandigheden het toelaten.

Om problemen te voorkomen, is er niets dat een goede mondhygiëne en regelmatige bezoeken aan je tandarts vervangt. Het is de beste manier om het risico op ontsteking te beperken en complicaties op tijd op te sporen.

Hoe vaak je moet terugkomen voor controle verschilt van persoon tot persoon. Als je bijvoorbeeld rookt of al eens parodontitis hebt gehad, zul je waarschijnlijk vaker moeten komen. Deze afspraken zijn ook een gelegenheid voor een diepe reiniging, om te voorkomen dat plak en tandsteen zich opstapelen op de moeilijkst bereikbare plekken.

Om je tandimplantaten lang te behouden, denk aan:

• Je tanden minstens twee keer per dag poetsen,

• Dagelijks tussen je tanden reinigen,

• Je controleafspraken niet overslaan,

• Minder of helemaal niet meer roken,

• Je diabetes goed onder controle houden, als je dat hebt.

Na een behandeling voor peri-implantitis is persoonlijke opvolging essentieel. Regelmatige controles maken het mogelijk om de toestand van het slijmvlies te bewaken en het risico op terugval te vermijden.

Peri-implantitis is dus een complicatie die het succes van een tandimplantaat in gevaar kan brengen als je niet op tijd ingrijpt. Gelukkig zijn er waarschuwingssignalen om het vroeg op te sporen, voordat het bot te veel beschadigd is.

Merk je bloedend tandvlees, zwelling of ongemak rond een implantaat, wacht dan niet om een afspraak te maken bij je tandarts. Met een goede hygiëne, regelmatige opvolging en een aangepaste behandeling heb je alle kans om je tandimplantaten lang te behouden.